Maryla Laurent, Sylvie Aprile, Monika Salmon-Siama, Janine Ponty, Elżbieta Łątka-Likh „Polki w polu. Nieznana historia polskich chłopek we Francji” Marginesy

Opublikowany Autor Komentarz

Świadectwo odwagi.

 

Głos polskich kobiet na emigracji zarobkowej we Francji w latach 30. minionego wieku. Pojechały tam za chlebem i zmagały się z wyzyskiem, cierpieniem, tęsknotą, samotnością i fizycznym wykorzystywaniem. Często cierpiały w ukryciu i ciszy, a jedynym powiernikiem była Julia Duval, do której pisały listy. Traktowały ją jak matkę, była ostoją w trudnych chwilach, towarzyszyła w codzienności ciężko pracujących polskich kobiet. Skrupulatnie przechowywała wszystkie listy, aby teraz poznać prawdę o losach emigracji zarobkowej w latach międzywojennych.

 

„Szanowna Pani […] Co się tyczy mnie, to mi smutno przechodzą dnie i godziny, bo się już drugi miesiąc pasuję z chorobą, czekam polepszenia, lecz stale jednako. Choroba moja taka, że co zjem, 5 minut skwasi mnie i wszystko zaraz zwymiotuje […] Nieraz w robocie się wywracam, ale kto za mnie zrobi, tylko ja muszę.”

 

W Polsce wiejskie dziewczęta pracowały od najmłodszych lat, nie dziwi, że z chęcią podejmowały pracę we francuskim rolnictwie. Wyobrażały sobie, że tam życie wygląda inaczej, ale rzeczywistość okazywała się zgoła odmienna. Były krowiarkami, służącymi, pracowały w polu. Znosiły trud pracy i chuć gospodarzy. Zachodziły w ciąże, rodziły dzieci, które im odbierano, albo poddawane były zabiegom. Tęskniły i miały nadzieję na powrót.

 

„Proszę pani, ni mogę być na placu, bo jest ciężko, sjem krów mam doić i na pole codziennie chodzić, a renka mnie boli i doić krów ni mogę, gospodyni na mie kszycy e niedobrze doję krów…”

 

Nie zawsze umiały poprawnie pisać, ale pisały, bo to była ich jedyna słuchaczka i powierniczka. Mogły się wyżalić i na sercu było nieco lżej. To niezwykłe czytać ich listy po latach, a zwłaszcza autentycznych rękopisów, których zdjęcia znajdziecie w tej książce. Indywidualne przeżycia zwyczajnych polskich dziewczyn na obczyźnie są świadectwem ich walki o lepsze jutro. Niebywałe, jak dużo może znieść człowiek. Postać Julii Duval, która słuchała głosu tych kobiet, zasługuje na bardziej dogłębne poznanie. Niezwykła książka. Warto przeczytać.

 

Archiwum listów z tej publikacji było jednym ze źródeł popularnych „Chłopek” Joanny Kuciel-Frydryszak.

 

Oprawa: twarda
Liczba stron: 312
ISBN: 978-83-68753-68-4
Przekład: Elżbieta Łątka-Likh
Premiera: 12 sierpnia 2026

Opublikowany Popularnonaukowe, Recenzje tagged with

Aneta Godynia „Nieugięte” Znak Horyzont

Opublikowany Autor Komentarz

Ona ma siłę.

 

Ojciec dzieci utrzymuje, matka pielęgnuje. Prawda stara jak świat. Czy faktycznie? Ów świat chyba zapomniał, jak silne, uparte i nieugięte potrafią być kobiety. Dzięki tej książce łatwo to sobie przypomnieć. Bo nie tak łatwo wygrać z kobietą, gdy już się na coś uprze.

 

„Taka moja wola i tak dawno sobie umyślałam.”

 

Ot co. Cała prawda tkwi w tym jednym cytacie. Gdy kobieta już sobie coś umyśli, to ma tak być. Nieugiętość, wiara we własne siły i podświadoma dbałość o swoje gniazdo to oręż mocniejszy niż niejedna broń.

Jakie naprawdę były wiejskie kobiety. Kobiety żyjące na polskiej wsi ponad sto lat temu były prawdziwymi wojowniczkami. Codzienna walka o przetrwanie dawała im prawdziwą siłę. Historia widziała głównie mężczyzn, ale to właśnie kobiety broniły swoich dzieci,  swojej ziemi i godności. Stawały przed sądami, choć nawet nie umiały pisać. Wygrywały sprawy, które pozornie były skazane na porażkę. Były nieugięte wobec biedy i przeciwności, wobec społecznych oczekiwań i hierarchii mężczyzn. Walczyły, bo tak trzeba było zrobić.

 

Ta książka jest przed wszystkim opowieścią o sile. Tu siła jest kobietą. Taką zwyczajną, prostą, niewykształconą kobietą ze wsi. W tej prostocie tkwi klucz do siły. W całej mozaice przedstawionych tu historii jest prawda o sile kobiet. To niezwykłe odkrywać ją w tak doskonałej formie przekazu.

 

Życie na wsi nigdy nie było łatwe, ale sto lat temu zdecydowanie różniło się od tego, co mamy teraz. Analfabetyzm, brak możliwości walki z nim, tkwienie w schematach i podporządkowanie życia porom roku było wyzwaniem, które teraz jest wręcz nie do wyobrażenia. Reżim społeczny nie ułatwiał walki o siebie i rodzinę, ale też nigdy nie stłamsił głosu kobiet, które parły do przodu, bo tak nakazywał im instynkt. Bezradność była tylko łatką przypisywaną kobietom bez formalnej edukacji. Walka o prawa do godności, do sprawiedliwości, do opieki ma swe korzenie w doświadczeniach tych wiejskich kobiet sprzed stu lat. Doceńmy to.

 

Akta sądowe, testamenty, kontrakty, które znajdziecie w tej książce, to przestrzeń spotkania z ludźmi z krwi i kości. Tymi, którzy kiedyś żyli, walczyli, bali się i wygrywali. Bo nasi przodkowie to nie tylko martwe tło teraźniejszości, ale przede wszystkim emocje, przeżycia, dramaty, doświadczenia. Warto je poznać i poczuć. Sens przeszłości to echo naszych czasów.

 

Oprawa: twarda
Liczba stron: 496
ISBN: 978-83-8427-536-8
Premiera: 26 sierpnia 2026

 

 

Opublikowany Recenzje tagged with , ,

Molly Oldfield „Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata” Znak Emotikon

Opublikowany Autor Komentarz

Nakarmić wyobraźnię.

 

Ciekawość jest cechą ludzi. Najbardziej objawia się w dzieciństwie. Dorośli mają większy problem z otwartym, spontanicznym zadawaniem pytań. Ważą każde słowo, analizują, czy aby pytanie nie będzie zbyt głupie. Dzieci zadają pytania śmiało i o wszystko. Bardzo dobrze, bo świat jest interesujący i fascynujący, warto dowiedzieć się o nim więcej. Czy ciekawość karmić wyobraźnię?

 

Ta książka wychodzi naprzeciw ciekawości. Być może nigdy nie zastanawialiście się, co robią małpy, gdy pada deszcz, czemu stonogi nie mają stu nóg, co jedzą kiwi, w którym kraju przygotowano największą kanapkę i co oznacza litera C w nazwie witaminy C? Może ta wiedza jest zbyteczna, ale skoro już wiemy, to czemu nie podzielić się nią z kimś jeszcze? Na tym polega ciekawość i chęć poznawania świata. Im większa ciekawość, tym więcej wyobraźni i przygód przed nami.

 

Molly Oldfield prowadzi podcast „Everything Under the Sun”, w którym odpowiada na pytania zadawane przez dzieci z całego świata. W tej książce przytacza 365 z nich, aby zaspokoić dziecięcą ciekawość i pobudzić apetyt na więcej. Jej odpowiedzi, oparte na konsultacjach ze specjalistami, są rzetelne i wspaniale rozwijają wyobraźnię. Pytania podzielone są na miesiące w roku. Na każdy dzień otrzymujemy potężną dawkę wiedzy. Lektura tej książki to fascynująca podróż w różne miejsca na Ziemi. Swoją drogą niezwykłe, o co mogą zapytać dzieci! Tak wiele jest wspaniałych rzeczy pod słońcem! Autorka zachęca do umiejętności szerokiego otwierania oczu na wszystko, co wokół nas oraz do rozmowy, bo im więcej dialogu, tym większy staje się nasz świat.

 

Czytając tę książkę czułam się doskonale. Tak, jakby wyobraźnia karmiona była porcyjkami pysznych lodów waniliowych. Mniam!

 

Oprawa: twarda
Liczba stron: 256
ISBN: 978-83-8427-372-2
Tłumaczenie: Agnieszka Szling
Premiera: 26 sierpnia 2026

Opublikowany Dla dzieci, Recenzje tagged with ,

Jennifer Donnelly „Zatruta” Zysk i S-ka

Opublikowany Autor Komentarz

Lustereczko, powiedz przecie…

 

Baśń o królewnie Śnieżce to jedna z najbardziej znanych na całym świecie baśni braci Grimm. Sporo w niej okrucieństwa, życiowych prawd, emocji i wartości. Szczęśliwe zakończenie jest wisienką na torcie. Czy w wersji zaproponowanej przez Jennifer Donnelly jest podobnie?

 

Wydaje się wam, że znacie już tę historię, ale wiecie tylko to, co wam opowiedziano. Jak było naprawdę? Księżniczka Charlotta-Sidonia Wilhelmina Sophia z Greenlands, czyli księżniczka Sophie, była pretendentką do objęcia tronu. Zła macocha, Adelaide, miała na to inna wizję. Była okrutna, przebiegła i władcza, więc nic dziwnego, że szybko osaczyła młodą rywalkę i nakazała ją zabić. W towarzystwie łowczego wysłała ją do Mrocznego Lasu, gdzie ten bezdusznie pozbawił Sophie serca. I na tym skończyłaby się ta historia, gdyby to nie była baśń, w której dobro powinno zwyciężyć. Dlatego zjawiło się siedmiu tajemniczych braci, którzy uratowali księżniczkę. Dostała nowe, mechaniczne serce i zamieszkała z nimi.

 

„Ludzie muszą słuchać serca, inaczej stają się martwi na długo przed tym, nim ono przestanie bić.”

 

Nadszedł jednak czas by wyrównać rachunki, więc Sophie udała się w niebezpieczną podróż do Greenlands. Liczyła na to, że Haakon, który niegdyś ją kochał, pomoże jej w odzyskaniu królestwa. Król Wron jest niebezpiecznym przeciwnikiem, ale to największy oręż Sophie. Po drodze spotyka Willa, z którym dość szybko się zaprzyjaźnia. Co wyniknie z tej mrocznej, niebezpiecznej wyprawy?

 

„Miłość to taka delikatna rzecz, pachnąca dymem, szemrząca jak krople deszczu, ma smak jabłek z cukrem. Nic nie kosztuje, a jednak jest cenniejsza od nieprzebranych skarbów.”

 

To nietypowa wersja baśni o Królewnie Śnieżce, ale jej uniwersalizm i ukryta głębia zachwycają. Czytelnik znajdzie tu personifikacje Strachu, Wojny, Śmierci, Bólu. Ukojeniem jest to, że bohaterka odważnie stawia czoła temu, co jest niemal niemożliwe do pokonania. Oprócz fizycznej przemocy wobec niej, fabułę zdominowały „zatrute słowa” – kłamstwa i szepty, które niszczą wiarę ludzi i we własne siły. Ten zabieg literacki świetnie przypomina o zachowaniu czujności wobec tego, co otacza czytelnika nie tylko w literackim świecie.

 

„Strach jest kiepskim architektem.”

 

Ta powieść to nie tylko współczesna wersja kultowej baśni braci Grimm, ale przede wszystkim ważny głos w sprawie odwagi i walki o siebie. Droga Sophie nie jest jedynie walką ze złą macochą i wrogami, którzy niegdyś byli przyjaciółmi, ale przede wszystkim symboliczną podróżą ku samopoznaniu i odzyskaniu własnej tożsamości. Właśnie dlatego warto rozbić to kultowe lustereczko, odzyskać swoje serce i odkryć nowe pokłady wewnętrznej siły, aby żyć w zgodzie z wartościami, które odeszły w zapomnienie.

 

Oprawa: twarda
Liczba stron: 400
ISBN: 978-83-8335-847-5
Przekład: Anna Kłosiewicz
Premiera: 21 lipca 2026

Opublikowany Powieść obyczajowa, Recenzje tagged with , ,

Elizabeth Strout „To o czym nie mówimy” Wielka Litera

Opublikowany Autor Komentarz

Bezmiar samotności.

 

Przejmująca opowieść o samotności wśród ludzi, o poszukiwaniu wolności dającej złudną wizję spokoju oraz o odkrywaniu sekretów, które latami drzemią ukryte tuż obok nas.

 

Bezmiar samotności dominuje w fabule tej książki. Pozornie Artie Dam ma wszystko: rodzinę, dom, satysfakcjonującą pracę. Uczy życia młode pokolenie, a sam nie radzi sobie z uniesieniem jego ciężaru. Dla każdego ma dobre słowo i życiową mądrość, choć sam bije się z egzystencjalnymi myślami. Dlaczego tak się dzieje? Co drzemie w zakamarkach umysłu tak pozytywnego dla świata bohatera? Do czego się posunie, żeby spróbować znaleźć ukojenie? Jak wiele cichych tragedii przyjdzie mu znieść?

 

„Bez względu na to, co nam się wydaje, nigdy nie jesteśmy w stanie w pełni zrozumieć, jak postrzegają nas inni.”

 

Artie Dam jest nauczycielem historii liceum. Uczniowie go podziwiają. Jego żona Evie zawsze znajduje czas na wysłuchanie opowieści o kolejnych obserwacjach męża. Dla syna Robiego jest jak zwiadowca. Artie lubi żeglować. Ma bliską przyjaciółkę, Flossie, z którą uwielbia się śmiać. Pozornie jego życie jest poukładane, spokojne, dojrzałe. Skąd u Artiego tyle przejmujących myśli? Dlaczego ma tak wielką ochotę zrobić krok, który wszystko zmieni? Jak bardzo może przytłoczyć bezmiar samotności wśród ludzi?

 

„Wszyscy jesteśmy wyspami.”

 

Elizabeth Strout niespiesznie prowadzi czytelnika przez meandry ludzkich losów. Nie serwuje ekstremalnych wydarzeń, a porusza do głębi. Wchodzi w psychikę bohatera z przenikliwością, która wywołuje ciarki. Zastanawia i zostaje na długo w pamięci czytelnika. Prozę Strout trzeba analizować niespiesznie i delektować się każdym wyrazem. Odkrywanie zawartej tu głębi jest smakowitą literacką ucztą. Gorąco polecam.

 

Oprawa: miękka ze skrzydełkami
Liczba stron: 256
ISBN: 978-83-8360-407-7
Przekład: Kaja Gucio
Premiera: 21 lipca 2026

Opublikowany Powieść obyczajowa, Recenzje tagged with ,
« Starsze wpisy